# Hơn, kém nhau bao nhiêu – Toán lớp 2, Bài 4 > Bài 4 Toán lớp 2: Hơn, kém nhau bao nhiêu. Nội dung: ghép cặp để thấy phần thừa, ít hơn — kém, lấy số lớn trừ số bé. - Trang bài: https://anim.vn/lop-2/toan/bai-04-hon-kem-nhau-bao-nhieu/ - Video: https://youtu.be/KaAaYDl39Uc (1:39) - Thuộc: Toán lớp 2 · Bài 4 ## Mục lục video - 0:00 Mở đầu: táo và lê - 0:13 Ghép cặp: nhiều hơn - 0:29 Ít hơn, kém - 0:51 Lấy số lớn trừ số bé - 1:15 Bạn thử xem > Dành cho **bố mẹ đọc cùng bé** (khoảng 15 phút). > Cách học tốt nhất: bày đồ vật thật ra bàn thành **hai hàng thẳng**, để bé tự ghép cặp và đếm phần thừa. ## Học xong, bạn sẽ 1. So sánh hai nhóm đồ vật: nhóm nào **nhiều hơn**, nhóm nào **ít hơn**, hơn/kém nhau **bao nhiêu**. 2. Biết "ít hơn" cũng nói là **"kém"**; "dài hơn, cao hơn, ngắn hơn, thấp hơn bao nhiêu" cũng làm y như vậy. 3. Tìm số hơn/kém bằng phép trừ: **lấy số lớn trừ số bé**, và viết được bài giải một bước tính. ## 1. Ghép cặp để thấy phần thừa **Ví dụ 1 — táo và lê.** Có 8 quả táo và 5 quả lê. Xếp táo một hàng, lê một hàng ngay bên dưới, mỗi quả lê đứng dưới một quả táo: ``` táo: 🍎 🍎 🍎 🍎 🍎 🍎 🍎 🍎 lê: 🍐 🍐 🍐 🍐 🍐 · · · └─ 3 ─┘ ``` Ghép được 5 cặp, **thừa 3 quả táo**. Vậy táo **nhiều hơn** lê 3 quả: `8 − 5 = 3`. **Ví dụ 2 — xe đồ chơi và bãi đỗ.** Bé có 11 chiếc ô tô đồ chơi, vẽ được 6 ô đỗ xe. Mỗi ô đỗ một xe, còn 5 xe không có chỗ: số xe **nhiều hơn** số ô đỗ `11 − 6 = 5` chiếc. > 💡 Phải xếp **thẳng hàng, bắt đầu từ cùng một chỗ**. Nếu một hàng xếp thưa, một hàng xếp dày thì nhìn "hàng dài hơn" rất dễ nhầm là "nhiều hơn". ## 2. Ít hơn — kém **Ví dụ 1 — cốc và thìa.** Có 9 cái thìa và 5 cái cốc. Ghép mỗi cốc với một thìa, thừa 4 thìa. Vậy cốc **ít hơn** thìa 4 cái, cũng nói: cốc **kém** thìa 4 cái. `9 − 5 = 4`. **Ví dụ 2 — ghế và bạn nhỏ.** Phòng có 7 cái ghế, có 3 bạn nhỏ vào ngồi, mỗi bạn một ghế, còn 4 ghế trống. Số bạn **kém** số ghế `7 − 3 = 4`. > 💡 "Táo nhiều hơn lê 3 quả" và "lê ít hơn táo 3 quả" là **cùng một điều**, nói theo hai chiều. Phép tính giống hệt nhau. ## 3. Lấy số lớn trừ số bé Khi số lớn, không cần ghép từng cái — cứ **lấy số lớn trừ số bé**: - Anh xếp 36 khối vuông, em xếp 23 khối: `36 − 23 = 13`. Anh **hơn** em 13 khối, em **kém** anh 13 khối. - Sợi ruy băng đỏ dài 14 cm, sợi xanh dài 9 cm: `14 cm − 9 cm = 5 cm`. Sợi đỏ **dài hơn** sợi xanh 5 cm (sợi xanh **ngắn hơn** 5 cm). Khi đo độ dài, nhớ viết **cm ở cả ba số**: `14 cm − 9 cm = 5 cm`. **Cách trình bày bài giải** (một bước tính): ``` Bài giải Số khối anh xếp hơn số khối em xếp là: 36 − 23 = 13 (khối) Đáp số: 13 khối. ``` ## Bảng từ khoá | Câu hỏi | Nghĩa là | Phép tính | |---|---|---| | … **nhiều hơn** … bao nhiêu? | nhóm lớn thừa ra mấy cái | số lớn − số bé | | … **ít hơn / kém** … bao nhiêu? | nhóm bé thiếu mấy cái | số lớn − số bé | | … **dài hơn / ngắn hơn** … mấy cm? | so hai độ dài | số lớn − số bé (có cm) | | … **cao hơn / thấp hơn** … mấy cm? | so hai chiều cao | số lớn − số bé (có cm) | ## Lỗi bé hay mắc 1. **Thấy chữ "kém", "ít hơn" là lấy số bé trừ số lớn** (viết `5 − 9`). Nhắc bé: dù hỏi hơn hay kém, luôn **số lớn đứng trước**. 2. **Thấy chữ "hơn" là làm phép cộng.** "Hơn bao nhiêu" là hỏi *phần chênh*, nên dùng phép **trừ**. 3. **Xếp hai hàng không thẳng cột** nên đếm sai phần thừa. Hãy đặt từng cặp một, từ trái sang. 4. **Trả lời thiếu đơn vị** ("Đáp số: 13" thay vì "13 khối"), hoặc quên viết cm khi so độ dài. 5. **Bài giải thiếu câu lời giải.** Câu lời giải lấy từ câu hỏi: "Anh hơn em bao nhiêu khối?" → "Số khối anh xếp hơn số khối em xếp là:". ## Bài tập (làm trước, rồi mới mở đáp án) ### Dạng 1: Nhìn hai hàng, đếm phần thừa **Bài 1.** Hàng trên có 7 cái nắp chai, hàng dưới có 3 cái nắp chai (xếp thẳng cột). a) Hàng nào nhiều hơn? Nhiều hơn mấy cái? b) Hàng dưới kém hàng trên mấy cái?
Đáp án a) Hàng trên nhiều hơn: `7 − 3 = 4` cái. b) Hàng dưới kém hàng trên cũng 4 cái — cùng phép tính `7 − 3 = 4`.
### Dạng 2: Hơn, kém bao nhiêu (tính nhẩm) **Bài 2.** Điền số: a) 15 hơn 9 là … b) 12 kém 20 là … c) 9 hơn 9 là …
Đáp án a) `15 − 9 = 6` · b) `20 − 12 = 8` (số lớn là 20!) · c) `9 − 9 = 0` — hai nhóm bằng nhau, không hơn không kém.
### Dạng 3: Dài hơn, cao hơn bao nhiêu xăng-ti-mét **Bài 3.** Tháp khối gỗ của bé cao 48 cm, tháp của em cao 35 cm. a) Tháp nào cao hơn? Cao hơn mấy xăng-ti-mét? b) Tháp của em thấp hơn mấy xăng-ti-mét?
Đáp án a) Tháp của bé cao hơn: `48 cm − 35 cm = 13 cm`. b) Tháp của em thấp hơn 13 cm.
### Dạng 4: Bài toán có lời văn (viết bài giải) **Bài 4.** Trong chậu có 13 con cá cảnh và 8 con ốc. Hỏi số ốc ít hơn số cá mấy con?
Đáp án ``` Bài giải Số ốc ít hơn số cá là: 13 − 8 = 5 (con) Đáp số: 5 con. ```
**Bài 5.** Lớp bạn trồng được 65 cây hoa, lớp bên cạnh trồng được 42 cây. Hỏi lớp bạn trồng nhiều hơn lớp bên cạnh bao nhiêu cây?
Đáp án ``` Bài giải Số cây lớp bạn trồng nhiều hơn lớp bên cạnh là: 65 − 42 = 23 (cây) Đáp số: 23 cây. ```
**Bài 6 (bẫy nhẹ).** Rổ của mẹ có 30 quả trứng, rổ của bà có 18 quả trứng. Hỏi rổ của bà kém rổ của mẹ bao nhiêu quả trứng?
Đáp án Chữ "kém" nhưng vẫn lấy số lớn trừ số bé: `30 − 18 = 12`. Rổ của bà kém rổ của mẹ **12 quả trứng**.
## Chơi ở nhà (5 phút mỗi trò) - **Hai hàng cúc áo.** Bố/mẹ bốc một nắm cúc áo, bé bốc một nắm. Mỗi người xếp một hàng thẳng, đặt từng cặp đối nhau. Ai thừa ra thì nói to: "Con hơn bố … cái!" rồi viết phép trừ lên giấy. - **Đũa và bát.** Lúc dọn cơm, bày một hàng bát và một hàng đôi đũa (số khác nhau). Bé ghép mỗi bát với một đôi đũa và trả lời: "Bát kém đũa mấy?" hoặc "Đũa hơn bát mấy?". - **Thước dây đo đồ chơi.** Đo hai món đồ chơi bằng thước (cm). Bé nói món nào dài hơn, dài hơn mấy xăng-ti-mét, và viết cm ở cả ba số. ## Lời thoại video ### 0:00 Mở đầu: táo và lê Trên bàn có 8 quả táo và 5 quả lê. Loại quả nào nhiều hơn? Nhiều hơn mấy quả? Muốn biết, ta xếp chúng thành hai hàng thẳng nhau. ### 0:13 Ghép cặp: nhiều hơn Mỗi quả lê ghép với một quả táo. 1, 2, 3, 4, 5 cặp. Còn thừa 3 quả táo, không có lê để ghép. Vậy táo nhiều hơn lê 3 quả. 8 − 5 = 3 ### 0:29 Ít hơn, kém Có 9 cái thìa và 5 cái cốc. Số cốc ít hơn số thìa mấy cái? Mỗi cốc ghép với một thìa, còn thừa 4 cái thìa. Vậy cốc ít hơn thìa 4 cái. Ta cũng nói: cốc kém thìa 4 cái. 9 − 5 = 4 ### 0:51 Lấy số lớn trừ số bé Số lớn thì không cần ghép từng cái đâu. Anh xếp 36 khối vuông, em xếp 23 khối. Anh hơn em bao nhiêu khối? 2 thanh ghép với 2 thanh, 3 khối lẻ ghép với 3 khối lẻ. Ta lấy số lớn trừ số bé. 36 − 23 = 13 Anh hơn em 13 khối. Em kém anh 13 khối. ### 1:15 Bạn thử xem Bạn thử nhé. Bạn có 12 cái kẹo. Em có 7 cái kẹo. Em có ít hơn bạn mấy cái kẹo? 12 − 7 = 5 Em ít hơn bạn 5 cái kẹo. Nhớ nhé: hỏi hơn hay kém, đều lấy số lớn trừ số bé.