# Bài toán về nhiều hơn, ít hơn một số đơn vị – Toán lớp 2, Bài 13 > Bài 13 Toán lớp 2: Bài toán về nhiều hơn, ít hơn một số đơn vị. Nội dung: bài toán về nhiều hơn → làm phép cộng, bài toán về ít hơn → làm phép trừ, ghi nhớ, lỗi hay gặp, bài tập theo dạng, trò chơi 5 phút: "Hàng của mình, hàng của bạn". - Trang bài: https://anim.vn/lop-2/toan/bai-13-bai-toan-nhieu-hon-it-hon/ - Video: https://youtu.be/Drr_BHq1WVY (6:02) - Thuộc: Toán lớp 2 · Bài 13 - Bài tập về nhà (PDF, có lời giải): https://anim.vn/media/lop2-toan-bai-13/bai-tap-ve-nha.pdf ## Mục lục video - 0:00 Nhiều hơn, ít hơn? - 0:24 Bài toán nhiều hơn - 1:13 Bài toán ít hơn - 2:06 Ghi nhớ - 2:27 Dạng 1: Chọn dấu + hay − - 3:19 Dạng 2: Giải theo tóm tắt - 4:24 Dạng 3: Bài toán có lời văn - 5:39 Kết bài > Dành cho phụ huynh đọc cùng bé. Chuẩn bị: một nắm viên bi, cúc áo hoặc kẹo để bé xếp thành hai hàng. ## Bạn sẽ học gì? - Đọc bài toán có chữ **"nhiều hơn"** hay **"ít hơn"**. - Vẽ **hai hàng** đồ vật để thấy **phần hơn**. - Chọn đúng **phép cộng** hay **phép trừ**, rồi viết **bài giải ba dòng**. ## 1. Bài toán về nhiều hơn → làm phép cộng Hàng nhiều hơn thì **bằng hàng kia, rồi thêm phần hơn** nữa. **Ví dụ 1.** Hà có 7 viên bi. Tú có nhiều hơn Hà 4 viên bi. Hỏi Tú có bao nhiêu viên bi? ``` Hà : ● ● ● ● ● ● ● Tú : ● ● ● ● ● ● ● ○ ○ ○ ○ ← nhiều hơn 4 ``` Tú có số bi **bằng Hà** (7 viên) **và thêm 4 viên**: > **Bài giải** > Số viên bi Tú có là: > 7 + 4 = 11 (viên) > *Đáp số:* 11 viên bi. **Ví dụ 2.** Thỏ trắng nhổ được 8 củ cà rốt. Thỏ nâu nhổ được nhiều hơn thỏ trắng 5 củ. Hỏi thỏ nâu nhổ được mấy củ cà rốt? → 8 + 5 = 13 (củ). *Đáp số:* 13 củ cà rốt. ## 2. Bài toán về ít hơn → làm phép trừ Hàng ít hơn thì **bằng hàng kia, rồi bớt đi phần kém**. **Ví dụ 1.** Chị có 12 cái nhãn dán. Em có ít hơn chị 5 cái. Hỏi em có mấy cái nhãn dán? ``` Chị : ★ ★ ★ ★ ★ ★ ★ ★ ★ ★ ★ ★ Em : ★ ★ ★ ★ ★ ★ ★ ☆ ☆ ☆ ☆ ☆ ← thiếu 5 (ít hơn 5) ``` > **Bài giải** > Số nhãn dán của em là: > 12 − 5 = 7 (cái) > *Đáp số:* 7 cái nhãn dán. **Ví dụ 2.** Bể nhà Lan có 15 con cá. Bể nhà Khoa có ít hơn bể nhà Lan 6 con. Hỏi bể nhà Khoa có mấy con cá? → 15 − 6 = 9 (con). *Đáp số:* 9 con cá. ## 3. Ghi nhớ | Đề bài nói | Làm phép tính | |---|---| | … **nhiều hơn** … a đơn vị | **cộng** a | | … **ít hơn** … a đơn vị | **trừ** a | - Bài giải có **ba dòng**: câu lời giải · phép tính (đơn vị trong ngoặc) · đáp số (có tên đồ vật). - **Khác với bài "hơn kém nhau bao nhiêu"**: bài đó cho **hai số**, hỏi **phần hơn** (lấy số lớn trừ số bé). Bài hôm nay cho **một số và phần hơn**, hỏi **số kia**. ## 4. Lỗi hay gặp - **Thấy chữ "ít hơn" là trừ ngay**, không đọc xem *ai* ít hơn *ai*. Ví dụ: "Khôi có 7 cái bút sáp. Khôi có **ít hơn Hoa** 6 cái. Hỏi Hoa có mấy cái?" — Khôi ít hơn, vậy **Hoa nhiều hơn** → 7 **+** 6 = 13 (cái). Vẽ hai hàng là thấy ngay hàng nào dài hơn. - Quên đơn vị trong ngoặc ở phép tính, hoặc đáp số chỉ ghi số mà thiếu tên đồ vật. - Chép cả phần tóm tắt vào bài giải (không cần). - Tính sai phép có nhớ qua 10 (8 + 5, 12 − 5…): cho bé dùng que tính hoặc làm tròn 10. ## 5. Bài tập theo dạng ### Dạng 1: Nhìn sơ đồ, chọn dấu + hay − Cách làm: hàng dưới **dài hơn** (nhiều hơn) thì dấu **+**; **ngắn hơn** (ít hơn) thì dấu **−**. a) Hàng trên 6 cúc áo, hàng dưới nhiều hơn 7 cúc áo. Hàng dưới: 6 ☐ 7 = 13 b) Hàng trên 14 bút chì, hàng dưới ít hơn 6 bút chì. Hàng dưới: 14 ☐ 6 = 8 c) Có 17 cái cốc, số đĩa ít hơn số cốc 9 cái. Số đĩa: 17 ☐ 9 = 8
Đáp án a) 6 **+** 7 = 13 · b) 14 **−** 6 = 8 · c) 17 **−** 9 = 8
### Dạng 2: Giải bài toán theo tóm tắt a) Bóng xanh: 9 quả · Bóng đỏ nhiều hơn bóng xanh: 6 quả · Bóng đỏ: … quả? b) Sữa chua dâu: 16 hộp · Sữa chua cam ít hơn sữa chua dâu: 7 hộp · Sữa chua cam: … hộp?
Đáp án a) Số quả bóng đỏ là: 9 + 6 = 15 (quả). *Đáp số:* 15 quả bóng đỏ. b) Số hộp sữa chua cam là: 16 − 7 = 9 (hộp). *Đáp số:* 9 hộp sữa chua cam.
### Dạng 3: Bài toán có lời văn a) Lớp 2A thổi được 13 quả bóng bay. Lớp 2B thổi được ít hơn lớp 2A 5 quả. Hỏi lớp 2B thổi được bao nhiêu quả bóng bay? b) (Bẫy!) Khôi có 7 cái bút sáp. Khôi có ít hơn Hoa 6 cái. Hỏi Hoa có mấy cái bút sáp?
Đáp án a) Số bóng bay lớp 2B thổi được là: 13 − 5 = 8 (quả). *Đáp số:* 8 quả bóng bay. b) Khôi ít hơn Hoa, nên Hoa nhiều hơn Khôi 6 cái. Số bút sáp của Hoa là: 7 + 6 = 13 (cái). *Đáp số:* 13 cái bút sáp.
## 6. Trò chơi 5 phút: "Hàng của mình, hàng của bạn" 1. Bố mẹ xếp một hàng cúc áo (ví dụ 8 cái) và nói: "Hàng dưới **nhiều hơn** hàng này 3 cái." 2. Bạn nhỏ xếp hàng dưới **ngay bên dưới**, ghép từng cặp một, rồi đặt thêm 3 cái ở cuối. 3. Đếm hàng dưới và nói phép tính: "8 cộng 3 bằng 11." 4. Đổi lượt với chữ **"ít hơn"**: xếp bằng hàng trên rồi **cất bớt** đi. 5. Thử một câu bẫy: "Hàng trên ít hơn hàng dưới 2 cái" — phải nhận ra hàng dưới **dài hơn**. ## Lời thoại video ### 0:00 Nhiều hơn, ít hơn? Hà có 7 viên bi. Tú có nhiều hơn Hà 4 viên bi. Vậy Tú có mấy viên bi? Cộng (+) hay trừ (−) đây? Bài trước, mình biết số bi của cả hai bạn, rồi tìm phần hơn. Hôm nay khác: phần hơn đã cho sẵn, mình đi tìm số còn lại. Bí quyết là xếp hai hàng đồ vật. ### 0:24 Bài toán nhiều hơn Cùng giải bài toán của Hà và Tú nhé. Bi của Hà xếp thành một hàng: 7 viên. Hàng của Tú đặt bên dưới. Trước hết, Tú có bằng Hà: 7 viên, ghép từng cặp. Rồi thêm phần hơn: 4 viên nữa. Hàng của Tú dài hơn. Nhiều hơn thì làm phép cộng (+). Bài giải. Số viên bi Tú có là: 7 + 4 = 11. Trong ngoặc ghi (viên). Đáp số: 11 viên bi. Thêm một ví dụ. Thỏ trắng nhổ được 8 củ cà rốt. Thỏ nâu nhổ được nhiều hơn thỏ trắng 5 củ. Hỏi thỏ nâu nhổ được mấy củ? Nhiều hơn thì cộng: 8 + 5 = 13. Đáp số: 13 củ cà rốt. ### 1:13 Bài toán ít hơn Chị có 12 cái nhãn dán. Em có ít hơn chị 5 cái. Hỏi em có mấy cái nhãn dán? Hàng của chị: 12 cái. Hàng của em, lúc đầu cứ đặt bằng hàng của chị. Nhưng em ít hơn 5 cái, nên bớt đi 5 cái ở cuối hàng. Hàng của em ngắn hơn. Ít hơn thì làm phép trừ (−). Bài giải. Số nhãn dán của em là: 12 − 5 = 7. Trong ngoặc ghi (cái). Đáp số: 7 cái nhãn dán. Ví dụ nữa. Bể nhà Lan có 15 con cá. Bể nhà Khoa có ít hơn bể nhà Lan 6 con. Hỏi bể nhà Khoa có mấy con cá? Ít hơn thì trừ: 15 − 6 = 9. Đáp số: 9 con cá. ### 2:06 Ghi nhớ Tóm lại, bạn nhớ nhé. Nhiều hơn thì làm phép cộng (+). Ít hơn thì làm phép trừ (−). Và đừng nhầm với bài hơn kém nhau bao nhiêu. Bài đó cho sẵn hai số, hỏi phần hơn. Bài hôm nay cho một số và phần hơn, hỏi số kia. Mẹo nhỏ: xếp hai hàng, xem hàng nào dài hơn. ### 2:27 Dạng 1: Chọn dấu + hay − Dạng 1: nhìn sơ đồ, chọn dấu + hay −. Gặp bài như thế này, bạn nhìn hàng dưới. Hàng dưới dài hơn thì cộng (+), ngắn hơn thì trừ (−). Câu a. Hàng trên có 6 cái cúc áo. Hàng dưới nhiều hơn hàng trên 7 cái. Điền dấu gì vào ô trống? Bạn tạm dừng video và thử nhé. Hàng dưới dài hơn, nên ta điền dấu +. 6 + 7 = 13 Câu b. Hàng trên có 14 cái bút chì. Hàng dưới ít hơn hàng trên 6 cái. Bạn tạm dừng và thử nhé. Hàng dưới ngắn hơn, nên ta điền dấu −. 14 − 6 = 8 ### 3:19 Dạng 2: Giải theo tóm tắt Dạng 2: giải bài toán theo tóm tắt. Gặp bài như thế này, bạn tìm chữ nhiều hơn hay ít hơn, rồi viết ba dòng bài giải. Câu a. Bóng xanh: 9 quả. Bóng đỏ nhiều hơn bóng xanh: 6 quả. Hỏi bóng đỏ có mấy quả? Bạn tạm dừng video và tự giải nhé. Nhiều hơn, hàng bóng đỏ dài hơn. Ta làm phép cộng. Bài giải. Số quả bóng đỏ là: 9 + 6 = 15 (quả) Đáp số: 15 quả bóng đỏ. Câu b. Sữa chua dâu: 16 hộp. Sữa chua cam ít hơn sữa chua dâu: 7 hộp. Hỏi sữa chua cam có mấy hộp? Bạn tạm dừng và thử nhé. Ít hơn thì trừ. Số hộp sữa chua cam là: 16 − 7 = 9 (hộp) Đáp số: 9 hộp sữa chua cam. ### 4:24 Dạng 3: Bài toán có lời văn Dạng 3: bài toán có lời văn. Gặp bài như thế này, bạn đọc kĩ ai nhiều hơn, ai ít hơn, rồi xếp hai hàng. Câu a. Tổ Một thổi được 13 quả bóng bay. Tổ Hai thổi được ít hơn Tổ Một 5 quả. Hỏi Tổ Hai thổi được bao nhiêu quả bóng bay? Bạn tạm dừng video và tự giải nhé. Tổ Hai ít hơn, hàng ngắn hơn. Ta làm phép trừ (−). Số bóng bay Tổ Hai thổi được là: 13 − 5 = 8 (quả) Đáp số: 8 quả bóng bay. Câu b, có bẫy đấy! Khôi có 7 cái bút sáp. Khôi có ít hơn Hoa 6 cái. Hỏi Hoa có mấy cái bút sáp? Bạn tạm dừng và thử nhé. Thấy chữ “ít hơn”, có bạn làm ngay: 7 − 6 = 1. Sai rồi! Đọc lại nhé: Khôi ít hơn Hoa. Vậy hàng của Hoa dài hơn. Hoa nhiều hơn Khôi 6 cái. Ta làm phép cộng: 7 + 6 = 13 (cái) Đáp số: 13 cái bút sáp. ### 5:39 Kết bài Hôm nay bạn đã học bài toán về nhiều hơn, ít hơn. Nhiều hơn thì cộng (+), ít hơn thì trừ (−). Nhớ xếp hai hàng và đọc kĩ ai nhiều hơn ai. Bạn đã luyện ba dạng: chọn dấu, giải theo tóm tắt, và bài có lời văn. Làm bài tập về nhà nhé. Hẹn gặp lại!