# Lít – Toán lớp 2, Bài 16

> Bài 16 Toán lớp 2: Lít. Nội dung: nhiều hơn, ít hơn, đơn vị lít, cộng, trừ số đo lít.

- Trang bài: https://anim.vn/lop-2/toan/bai-16-lit/
- Video: https://youtu.be/HrnvYmlh40Q (5:24)
- Thuộc: Toán lớp 2 · Bài 16
- Bài tập về nhà (PDF, có lời giải): https://anim.vn/media/lop2-toan-bai-16/bai-tap-ve-nha.pdf

## Mục lục video

- 0:00 Mở đầu: chai cao hay bình thấp?
- 0:14 Nhiều hơn, ít hơn
- 0:49 Lít, viết tắt là l
- 1:25 Cộng, trừ số lít
- 1:59 Dạng 1: So sánh nhiều hơn, ít hơn
- 3:01 Dạng 2: Tính với đơn vị lít
- 3:54 Dạng 3: Bài toán có lời văn
- 5:01 Kết bài

*Viết cho phụ huynh đọc cùng bé.*

## 1. Nhiều hơn, ít hơn

Muốn biết đồ vật nào **đựng nhiều nước hơn**, bạn rót nước ra **những cái cốc giống hệt nhau** rồi đếm cốc.

- **Ví dụ 1.** Chai cao rót được 3 cốc, bình thấp rót được 6 cốc. 6 cốc nhiều hơn 3 cốc, nên **bình thấp đựng nhiều nước hơn** chai cao, dù bình thấp hơn. Chai cao **đựng ít nước hơn** bình thấp.
- **Ví dụ 2 (bẫy).** Bin rót nồi canh ra 4 bát to, Na rót ấm trà ra 5 chén nhỏ. 5 nhiều hơn 4, nhưng **chưa chắc** ấm trà nhiều nước hơn, vì bát to hơn chén. Muốn so đúng, mọi người phải đo bằng **cùng một loại ca**.

## 2. Đơn vị lít

Rót nước đầy một **ca 1 lít** (hoặc chai 1 lít) thì được **1 lít** nước. Lít viết tắt là ***l*** (chữ l viết thường): 1 lít viết là **1 *l***.

- **Ví dụ 1.** Bình nước lọc rót ra được đầy 3 ca 1 lít → trong bình có **3 *l*** nước.
- **Ví dụ 2.** Đổ 4 ca 1 lít vào xô thì xô vừa đầy → xô đựng được **4 *l***.

## 3. Cộng, trừ số đo lít

Cộng, trừ như các số bình thường, rồi **viết *l* sau mỗi số, cả ở kết quả**.

- **Ví dụ 1.** Can 6 *l* và can 3 *l* đổ chung vào thùng: 6 *l* + 3 *l* = 9 *l*.
- **Ví dụ 2.** Thùng có 13 *l*, múc ra 5 *l*: 13 *l* − 5 *l* = 8 *l*.

| Viết | Đọc |
|---|---|
| 1 *l* | một lít |
| 7 *l* + 5 *l* = 12 *l* | bảy lít cộng năm lít bằng mười hai lít |
| 17 − 8 = 9 (*l*) | (trong bài giải) đơn vị ghi trong ngoặc |

## Lỗi hay gặp

- **Thấy cao hơn là tưởng đựng nhiều hơn.** Đồ vật thấp mà rộng có thể đựng nhiều hơn. Hãy nhìn **số lít** (hoặc đếm số cốc giống nhau).
- **Quên ghi *l*** ở kết quả: viết "15 *l* − 6 *l* = 9" là thiếu, phải là "= 9 *l*".
- Đếm cốc khi các cốc **không giống nhau** rồi so luôn.
- Bài có lời văn: đáp số chỉ ghi số, thiếu "lít nước".

## Bài tập theo dạng

### Dạng 1. So sánh nhiều hơn, ít hơn

*Cách làm: nhìn số lít, đừng nhìn cao hay thấp. Số lít lớn hơn thì đựng nhiều nước hơn. Nhiều hơn mấy lít thì lấy số lớn trừ số bé.*

1. Nồi đựng 4 *l*, xô đựng 7 *l*. Cái nào đựng nhiều nước hơn? Nhiều hơn mấy lít?
2. Chai cao đựng 2 *l*, chậu thấp đựng 6 *l*. Cái nào đựng ít nước hơn? Ít hơn mấy lít?
3. Điền dấu >, <, =: 9 *l* ☐ 11 *l* · 2 *l* + 5 *l* ☐ 7 *l*

<details><summary>Đáp án</summary>

1. 7 > 4 nên xô đựng nhiều hơn; 7 *l* − 4 *l* = 3 *l*.
2. 2 < 6 nên **chai cao** đựng ít hơn (dù chai cao hơn); 6 *l* − 2 *l* = 4 *l*.
3. 9 *l* < 11 *l* · 2 *l* + 5 *l* = 7 *l*.
</details>

### Dạng 2. Tính với đơn vị lít

*Cách làm: cộng hoặc trừ các số như thường, rồi viết l vào kết quả.*

1. 7 *l* + 5 *l* = ?
2. 15 *l* − 6 *l* = ?
3. 8 *l* + 8 *l* = ? · 18 *l* − 9 *l* = ?

<details><summary>Đáp án</summary>

1. 12 *l* · 2. 9 *l* (không viết "= 9") · 3. 16 *l* · 9 *l*
</details>

### Dạng 3. Bài toán có lời văn

*Cách làm: nước thêm vào thì cộng, lấy ra thì trừ; viết đủ ba dòng: câu lời giải, phép tính (có (l)), đáp số.*

1. Bể cá có 9 *l* nước. Bố đổ thêm 4 *l* nữa. Hỏi bể cá có tất cả bao nhiêu lít nước?
2. Thùng có 17 *l* nước mưa. Na dùng 8 *l* để tưới rau. Hỏi thùng còn lại bao nhiêu lít nước mưa?

<details><summary>Đáp án</summary>

1. Số lít nước trong bể có tất cả là: 9 + 4 = 13 (*l*). Đáp số: 13 *l* nước.
2. Số lít nước mưa còn lại là: 17 − 8 = 9 (*l*). Đáp số: 9 *l* nước mưa.
</details>

## Trò chơi ở nhà (5 phút): "Đội đong nước"

Chuẩn bị 1 chai nước 1 lít (chai nước khoáng loại 1 lít), vài cái cốc giống nhau, một cái nồi hoặc xô nhỏ.

1. Đố bé: cái cốc cao và cái bát rộng, cái nào đựng nhiều hơn? Rót thử ra cốc để kiểm tra.
2. Dùng chai 1 lít đổ nước vào nồi, bé đếm "1 lít, 2 lít…" tới khi gần đầy. Nồi đựng khoảng mấy lít?
3. Bé tự đặt một phép tính: "nồi có 3 *l*, đổ thêm 2 *l*" → 3 *l* + 2 *l* = 5 *l*. Nhớ ghi chữ *l*!

## Lời thoại video

### 0:00 Mở đầu: chai cao hay bình thấp?

Chai cao và bình thấp, cái nào đựng được nhiều nước hơn? Chỉ nhìn thôi thì khó đoán lắm. Hôm nay mình học cách so lượng nước, và làm quen với đơn vị lít.

### 0:14 Nhiều hơn, ít hơn

Muốn biết, mình rót nước ra những cái cốc giống hệt nhau. Chai cao rót được 3 cốc. Bình thấp rót được 6 cốc. 6 cốc nhiều hơn 3 cốc. Vậy bình thấp đựng nhiều nước hơn chai cao. Chai cao đựng ít nước hơn bình thấp. Nhưng nếu cốc không giống nhau thì sao? Bin rót nồi canh ra 4 bát to. Na rót ấm trà ra 5 chén nhỏ. 5 nhiều hơn 4, nhưng chưa chắc Na có nhiều nước hơn đâu! Vì bát của Bin to hơn chén của Na. Muốn so cho đúng, mọi người phải đo bằng cùng một loại ca.

### 0:49 Lít, viết tắt là l

Đây là ca 1 lít. Rót nước đầy ca này, ta được 1 lít nước. Cái chai này cũng đựng vừa đầy 1 lít. Lít viết tắt là l (chữ l viết thường). 1 lít viết là 1 l Bình nước lọc này rót ra được đầy 3 ca 1 lít. Vậy trong bình có 3 l nước. Giờ làm ngược lại: đổ 4 ca 1 lít vào cái xô. 1 l, 2 l, 3 l, 4 l Xô vừa đầy. Cái xô đựng được 4 l.

### 1:25 Cộng, trừ số lít

Số lít cũng cộng, trừ được như các số bình thường. Can lớn có 6 l nước, can nhỏ có 3 l. Đổ cả hai can vào thùng. 6 l + 3 l = 9 l Nhớ viết l sau mỗi số, cả ở kết quả. Thùng có 13 l, múc ra 5 l. 13 l − 5 l = 8 l Nhớ nhé. Đo nước bằng lít, viết tắt là l. Cộng, trừ số lít thì kết quả cũng có l. Giờ mình cùng luyện tập nhé!

### 1:59 Dạng 1: So sánh nhiều hơn, ít hơn

Dạng 1: so sánh nhiều hơn, ít hơn. Gặp bài như thế này, bạn nhìn số lít, đừng nhìn cao hay thấp. Số lít lớn hơn thì đựng nhiều nước hơn. Câu a. Nồi đựng 4 l, xô đựng 7 l. Cái nào đựng nhiều nước hơn, và nhiều hơn mấy lít? Bạn tạm dừng video và thử làm nhé. 7 > 4, nên xô đựng nhiều nước hơn. 7 l − 4 l = 3 l Xô đựng nhiều hơn nồi 3 l. Câu b. Chai cao đựng 2 l, chậu thấp đựng 6 l. Cái nào đựng ít nước hơn? Bạn thử trước nhé. Có bạn chọn cái chậu, vì chậu thấp hơn. Sai rồi! Chậu thấp nhưng rất rộng. 2 l ít hơn 6 l, nên chai cao đựng ít nước hơn. Chai đựng ít hơn chậu 4 l.

### 3:01 Dạng 2: Tính với đơn vị lít

Dạng 2: tính với đơn vị lít. Cách làm: cộng hoặc trừ các số như thường, rồi viết l vào kết quả. Câu a: 7 l + 5 l Bạn tạm dừng video và thử làm nhé. Đổ can 7 l vào thùng. Rồi đổ thêm can 5 l. 7 + 5 = 12 Vậy 7 l + 5 l = 12 l Câu b: 15 l − 6 l. Bạn thử trước nhé. Thùng có 15 l, rót ra 6 l. 15 − 6 = 9 Có bạn viết = 9 rồi dừng. Thiếu chữ l rồi! Phải viết: 15 l − 6 l = 9 l

### 3:54 Dạng 3: Bài toán có lời văn

Dạng 3: bài toán có lời văn. Cách làm: xem nước được thêm vào hay lấy ra, rồi viết đủ ba dòng bài giải. Câu a. Bể cá có 9 l nước. Bố đổ thêm 4 l nữa. Hỏi bể cá có tất cả bao nhiêu lít nước? Bạn tạm dừng video và thử làm nhé. Đổ thêm là nhiều lên, ta làm phép cộng. Số lít nước trong bể có tất cả là: 9 + 4 = 13. Trong ngoặc ghi l. Đáp số: 13 l nước. Câu b. Thùng có 17 l nước mưa. Na dùng 8 l để tưới rau. Hỏi thùng còn lại bao nhiêu lít nước mưa? Bạn tạm dừng video, thử làm câu này nhé. Dùng 8 l là lấy ra, nước ít đi, ta làm phép trừ. Số lít nước mưa còn lại là: 17 − 8 = 9. Trong ngoặc cũng ghi l. Đáp số: 9 l nước mưa.

### 5:01 Kết bài

Hôm nay bạn đã biết so nhiều hơn, ít hơn. Đơn vị đo nước là lít, viết tắt là l. Cộng, trừ số lít thì nhớ ghi l ở kết quả. Mình đã luyện ba dạng: so sánh, tính, và bài toán có lời văn. Làm bài tập về nhà nhé. Hẹn gặp lại!
