# Phép cộng (có nhớ) số có hai chữ số với số có một chữ số – Toán lớp 2, Bài 19 > Bài 19 Toán lớp 2: Phép cộng (có nhớ) số có hai chữ số với số có một chữ số. Nội dung: mười khối lẻ gộp thành một chục, đặt tính rồi tính: "viết … nhớ 1", ghi nhớ, lỗi hay gặp, bài tập theo dạng, trò chơi ở nhà (5 phút): "Bó mười". - Trang bài: https://anim.vn/lop-2/toan/bai-19-cong-co-nho-hai-chu-so-voi-mot-chu-so/ - Video: https://youtu.be/lBum8DBN-SI (5:02) - Thuộc: Toán lớp 2 · Bài 19 - Bài tập về nhà (PDF, có lời giải): https://anim.vn/media/lop2-toan-bai-19/bai-tap-ve-nha.pdf ## Mục lục video - 0:00 Mở đầu - 0:25 10 khối lẻ thành 1 chục - 1:08 Đặt tính, nhớ 1 - 1:46 Ghi nhớ - 2:05 Dạng 1: Đặt tính rồi tính - 2:59 Dạng 2: Đúng hay sai? - 3:46 Dạng 3: Bài toán có lời văn - 4:43 Kết bài > Dành cho phụ huynh đọc cùng bé. Chuẩn bị: một nắm đồ vật nhỏ (hạt đậu, khối lego, que kem…) và vài cái cốc hoặc dây chun để bó thành từng nhóm 10. ## 1. Mười khối lẻ gộp thành một chục Số có hai chữ số gồm **chục** và **đơn vị**: 36 là 3 chục (3 thanh, mỗi thanh 10 khối) và 6 khối lẻ. Khi cộng thêm, ta cộng **đơn vị với đơn vị** trước. Nếu được **10 trở lên**, ta lấy 10 khối gộp thành **1 thanh chục** mới và đưa sang cột chục. - **Ví dụ 1:** Bạn Tít có 36 khối gỗ, lấy thêm 8 khối. 6 khối lẻ + 8 khối lẻ = 14 khối lẻ → gộp 10 khối thành 1 thanh, còn 4 khối. Cột chục: 3 thanh + 1 thanh = 4 thanh. Vậy **36 + 8 = 44**. - **Ví dụ 2:** 27 + 5. Có 7 khối lẻ + 5 khối lẻ = 12 → gộp 10 thành 1 thanh, còn 2. Chục: 2 + 1 = 3. Vậy **27 + 5 = 32**. ## 2. Đặt tính rồi tính: "viết … nhớ 1" ``` nhớ 1 3 6 6 + 8 = 14, viết 4, nhớ 1 + 8 3 thêm 1 bằng 4, viết 4 ----- 4 4 ``` Chữ **"nhớ 1"** chính là **thanh chục vừa gộp** ở mục 1. - **Ví dụ 1:** 36 + 8 = 44 (như trên). - **Ví dụ 2:** 54 + 9: 4 + 9 = 13, viết 3, nhớ 1; 5 thêm 1 bằng 6, viết 6. Vậy **54 + 9 = 63**. ## 3. Ghi nhớ | Bước | Làm gì | |---|---| | 1 | Đặt tính **thẳng cột**: đơn vị thẳng đơn vị (số một chữ số đứng dưới **hàng đơn vị**) | | 2 | Cộng **đơn vị** trước. Được 10 trở lên thì viết chữ số hàng đơn vị, **nhớ 1** | | 3 | Cộng **chục**, rồi **thêm 1 đã nhớ** | ## 4. Lỗi hay gặp - **Quên cộng số nhớ:** 58 + 6 viết ra 54. Đúng: 8 + 6 = 14, viết 4, nhớ 1; 5 thêm 1 bằng 6 → **64**. Mẹo: vừa nói "nhớ 1" thì viết chữ 1 nhỏ lên trên hàng chục (hoặc giơ 1 ngón tay) cho tới khi cộng xong hàng chục. - **Đặt tính lệch cột:** viết 8 dưới số 7 của 76. Số 8 là 8 **đơn vị**, phải đứng dưới số 6. - **Tính từ trái sang:** cộng hàng chục trước rồi mới thấy có nhớ thì phải sửa. Luôn bắt đầu từ **hàng đơn vị** (bên phải). - Bài toán "**nhiều hơn**" (đội Đỏ gấp nhiều hơn đội Xanh 5 con): muốn tìm số của đội nhiều hơn thì làm **phép cộng**. ## 5. Bài tập theo dạng ### Dạng 1. Đặt tính rồi tính Cách làm: viết số thẳng cột → tính từ phải sang trái → nhớ 1 nếu hàng đơn vị được 10 trở lên. a) 45 + 7 b) 76 + 8 c) 29 + 5 d) 68 + 3
Đáp án a) 5 + 7 = 12, viết 2, nhớ 1; 4 + 1 = 5 → **52** b) 6 + 8 = 14, viết 4, nhớ 1; 7 + 1 = 8 → **84** (nhớ đặt 8 dưới số 6) c) 9 + 5 = 14, viết 4, nhớ 1; 2 + 1 = 3 → **34** d) 8 + 3 = 11, viết 1, nhớ 1; 6 + 1 = 7 → **71**
### Dạng 2. Đúng hay sai? Cách làm: tự tính lại từng hàng, xem bạn có quên số nhớ hay đặt lệch cột không. a) 58 + 6 = 54 b) 73 + 9 = 82 c) 46 + 5 = 41 d) 87 + 4 = 91
Đáp án a) **Sai** (quên nhớ) — đúng là 64 · b) **Đúng** · c) **Sai** (quên nhớ) — đúng là 51 · d) **Đúng**
### Dạng 3. Bài toán có lời văn Đội Xanh gấp được 47 con hạc giấy. Đội Đỏ gấp được nhiều hơn đội Xanh 5 con. a) Đội Đỏ gấp được bao nhiêu con hạc? b) Đội Vàng gấp được nhiều hơn đội Đỏ 9 con. Đội Vàng gấp được bao nhiêu con hạc?
Đáp án a) Số con hạc đội Đỏ gấp được là: 47 + 5 = 52 (con). Đáp số: **52 con hạc**. b) Số con hạc đội Vàng gấp được là: 52 + 9 = 61 (con). Đáp số: **61 con hạc**.
## 6. Trò chơi ở nhà (5 phút): "Bó mười" 1. Đổ ra một nắm hạt đậu. Bố/mẹ bó sẵn vài **bó 10** (cho vào cốc hoặc buộc dây chun) và để vài hạt lẻ: ví dụ 2 bó + 7 hạt = 27. 2. Bé bốc thêm một nắm nhỏ (dưới 10 hạt), đếm xem được mấy hạt, ví dụ 6. 3. Bé gom các hạt lẻ: đủ 10 thì **bó lại**, hô to "**nhớ 1**!" và đặt bó mới vào hàng các bó. 4. Đọc kết quả (3 bó + 3 hạt = 33) rồi viết phép tính dọc ra giấy: 27 + 6 = 33. Đổi vai: bé ra đề, bố mẹ giải — thỉnh thoảng bố mẹ cố tình "quên nhớ" để bé bắt lỗi. ## Lời thoại video ### 0:00 Mở đầu Bạn Tít đang xếp khối gỗ. Tít có 3 thanh chục, mỗi thanh 10 khối, và 6 khối lẻ. Vậy là 36 khối. Tít lấy thêm 8 khối lẻ nữa. Tít có tất cả bao nhiêu khối? 6 khối lẻ với 8 khối lẻ, nhiều hơn 10 rồi! Hôm nay mình học phép cộng có nhớ nhé. ### 0:25 10 khối lẻ thành 1 chục Ta xếp khối gỗ vào bảng: cột chục bên trái, cột đơn vị bên phải. Cộng đơn vị trước: 6 khối lẻ, thêm 8 khối lẻ. Được 14 khối lẻ. Nhiều quá! Ta lấy 10 khối, gộp lại thành 1 thanh chục. Thanh chục mới chuyển sang cột chục. Cột đơn vị còn 4 khối. Cột chục: 3 thanh, thêm 1 thanh là 4 thanh. 4 chục và 4 đơn vị. Tít có 44 khối. Thử thêm một lần: 27 + 5. 7 khối với 5 khối là 12 khối. Gộp 10 khối thành 1 thanh chục. Còn 2 khối lẻ, và 3 thanh chục. 27 + 5 = 32. ### 1:08 Đặt tính, nhớ 1 Bây giờ ta đặt tính 36 + 8. Viết 8 thẳng cột với 6, ở hàng đơn vị. Tính từ phải sang trái. 6 + 8 = 14. Viết 4, nhớ 1. Chữ “nhớ 1” nhỏ này chính là thanh chục vừa gộp đó. 3 thêm 1 bằng 4, viết 4. 36 + 8 = 44. Thêm một phép nữa: 54 + 9. 4 + 9 = 13, viết 3, nhớ 1. 5 thêm 1 bằng 6, viết 6. 54 + 9 = 63. ### 1:46 Ghi nhớ Nhớ cách làm nhé. 1: đặt tính thẳng cột, đơn vị thẳng đơn vị. 2: cộng đơn vị. Được 10 trở lên thì viết hàng đơn vị, nhớ 1. 3: cộng hàng chục, đừng quên thêm 1 đã nhớ. Quên số nhớ là sai ngay đó! ### 2:05 Dạng 1: Đặt tính rồi tính Dạng 1: đặt tính rồi tính. Gặp bài này, bạn viết số thẳng cột, rồi tính từ phải sang trái. Câu a: 45 + 7. Bạn tạm dừng video và thử nhé. Viết 7 thẳng cột với 5. 5 + 7 = 12, viết 2, nhớ 1. 4 thêm 1 bằng 5, viết 5. 45 + 7 = 52. Câu b: 76 + 8. Bạn thử nhé. Có bạn viết 8 ngay dưới số 7. Như vậy là lệch cột rồi! 8 là 8 đơn vị, phải đứng dưới số 6. 6 + 8 = 14, viết 4, nhớ 1. 7 thêm 1 bằng 8, viết 8. 76 + 8 = 84. ### 2:59 Dạng 2: Đúng hay sai? Dạng 2: đúng hay sai? Gặp bài này, bạn tự tính lại, xem có quên số nhớ không. Câu a: bạn Bống tính 58 + 6 = 54. Đúng hay sai? Bạn thử nhé. 8 + 6 = 14, viết 4, nhớ 1. 5 thêm 1 là 6, không phải 5. Bống quên số nhớ rồi! Kết quả đúng là 64. Câu b: 73 + 9 = 82. Bạn thử nhé. 3 + 9 = 12, viết 2, nhớ 1. 7 thêm 1 bằng 8. Được 82. Kết quả này đúng. ### 3:46 Dạng 3: Bài toán có lời văn Dạng 3: bài toán có lời văn. Đọc kĩ đề. Hỏi số nhiều hơn, bạn làm phép cộng. Đội Xanh gấp được 47 con hạc giấy. Đội Đỏ gấp được nhiều hơn đội Xanh 5 con. Câu a: đội Đỏ gấp được bao nhiêu con hạc? Bạn thử nhé. Đội Đỏ nhiều hơn, ta làm phép cộng: 47 + 5. 7 + 5 = 12, viết 2, nhớ 1. 4 thêm 1 bằng 5. Đội Đỏ gấp được 52 con hạc. Câu b: đội Vàng gấp được nhiều hơn đội Đỏ 9 con. Đội Vàng gấp được bao nhiêu con? Ta tính 52 + 9. 2 + 9 = 11, viết 1, nhớ 1. 5 thêm 1 bằng 6. Được 61. Đội Vàng gấp được 61 con hạc. ### 4:43 Kết bài Hôm nay bạn đã học phép cộng có nhớ. 10 khối lẻ gộp thành 1 chục: viết hàng đơn vị, nhớ 1 sang hàng chục. Bạn đã luyện ba dạng: đặt tính rồi tính, đúng hay sai, và bài toán có lời văn. Làm thêm bài tập về nhà nhé. Hẹn gặp lại bạn!