# Phép cộng có nhớ: số có hai chữ số cộng số có hai chữ số – Toán lớp 2, Bài 20
> Chuẩn bị: khoảng 10 "thanh chục" và 20 "khối lẻ". Có thể dùng bó 10 que kem buộc chun và que rời, hoặc dải 10 ô giấy kẻ và ô rời, hoặc khối xếp hình.
- Trang bài: https://anim.vn/lop-2/toan/bai-20-cong-co-nho-hai-chu-so-voi-hai-chu-so/
- Video: https://youtu.be/eMM02Fp5ZI0 (6:14)
- Thuộc: Toán lớp 2 · Bài 20
- Bài tập về nhà (PDF, có lời giải): https://anim.vn/media/lop2-toan-bai-20/bai-tap-ve-nha.pdf
## Mục lục video
- 0:00 Hơn 10 khối lẻ
- 0:21 Mười khối lẻ đổi một thanh chục
- 1:11 Đặt tính rồi tính
- 1:54 Ba bước và hai lỗi hay gặp
- 2:47 Dạng 1: Đặt tính rồi tính
- 3:39 Dạng 2: Đúng hay sai?
- 4:31 Dạng 3: Bài toán có lời văn
- 5:52 Kết bài
> Dành cho **bố mẹ đọc cùng bé** (lớp 2).
> Chuẩn bị: khoảng 10 "thanh chục" và 20 "khối lẻ". Có thể dùng bó 10 que kem buộc chun và que rời, hoặc dải 10 ô giấy kẻ và ô rời, hoặc khối xếp hình.
Bé đã biết cộng hai số có hai chữ số **không nhớ** (41 + 26: đơn vị cộng đơn vị, chục cộng chục). Bài này khó hơn một bước: khi **đơn vị cộng đơn vị được 10 trở lên**, phải đổi 10 đơn vị thành 1 chục rồi cộng chục đó vào hàng chục. Đó là "nhớ 1".
## Ý 1: Đủ 10 khối lẻ thì đổi thành 1 thanh chục
Mỗi số có hai chữ số gồm **thanh chục** (mỗi thanh 10 khối) và **khối lẻ** (đơn vị).
### Ví dụ 1: xếp khối gỗ, 38 + 25
- 38 = 3 thanh chục và 8 khối lẻ. 25 = 2 thanh chục và 5 khối lẻ.
- Gộp khối lẻ trước: 8 + 5 = **13** khối. Nhiều hơn 10 rồi!
- Lấy **10 khối ghép thành 1 thanh chục mới**, đặt sang chỗ các thanh chục. Bên khối lẻ còn **3**.
- Gộp thanh chục: 3 + 2 = 5, **thêm thanh mới** là **6** thanh.
- 6 thanh chục và 3 khối lẻ: **63**. Vậy 38 + 25 = 63.
### Ví dụ 2: 46 + 27
6 + 7 = 13, lại đủ 10, ghép 1 thanh, còn 3 khối lẻ. 4 + 2 = 6, thêm 1 thanh là 7. Được **73**.
## Ý 2: Đặt tính rồi tính (viết số nhớ)
1. **Đặt thẳng cột:** đơn vị thẳng đơn vị, chục thẳng chục. Kẻ gạch ngang.
2. **Cộng đơn vị trước** (tính từ phải sang trái). Được 10 trở lên thì **viết số lẻ, nhớ 1**: ghi số 1 nhỏ phía trên cột chục.
3. **Cộng chục, rồi cộng thêm 1** đã nhớ.
### Ví dụ 1: 38 + 25
```
¹
3 8 8 + 5 = 13, viết 3, nhớ 1
+ 2 5 3 + 2 = 5, thêm 1 bằng 6, viết 6
-----
6 3
```
Số 1 nhỏ ấy chính là **thanh chục mới** ở Ý 1.
### Ví dụ 2: 54 + 29
4 + 9 = 13, viết 3, nhớ 1. 5 + 2 = 7, thêm 1 bằng 8, viết 8. Vậy 54 + 29 = **83**.
## Ghi nhớ
| Bước | Ví dụ 29 + 48 |
|---|---|
| Đặt thẳng cột | **8 dưới 9**, **4 dưới 2** |
| Cộng đơn vị, đủ 10 thì nhớ 1 | 9 + 8 = 17, viết 7, nhớ 1 |
| Cộng chục, thêm số nhớ | 2 + 4 = 6, thêm 1 bằng 7, viết 7 |
| Kết quả | **77** |
## Lỗi hay gặp
- **Quên cộng số nhớ**: 29 + 48 ra **67** (thiếu 1 chục). Nhắc bé ghi số 1 nhỏ trên cột chục **ngay khi** viết chữ số đơn vị, rồi chạm tay vào số nhớ khi cộng chục.
- **Đặt lệch cột**: viết 37 lệch sang phải dưới 56, bé sẽ cộng nhầm 6 với 3. Dùng giấy ô li, mỗi chữ số một ô.
- **Viết cả 13 xuống hàng đơn vị**: 38 + 25 ghi thành "5 13". Hàng đơn vị chỉ viết **một** chữ số, số chục đem đi nhớ.
- **Tính từ trái sang**: cộng chục trước thì chưa biết có nhớ hay không. Luôn bắt đầu từ hàng đơn vị.
- **Bài toán có lời văn thiếu đơn vị**: phép tính cần ghi đơn vị trong ngoặc, ví dụ (con), (cm). Đáp số cần ghi cả tên đồ vật.
## Bài tập theo dạng
Làm bằng thanh chục và khối lẻ trước, rồi mới đặt tính.
### Dạng 1: Đặt tính rồi tính
1. 47 + 35
2. 18 + 66
3. 59 + 29
Đáp án
1. **82**. 7 + 5 = 12, viết 2, nhớ 1. 4 + 3 = 7, thêm 1 bằng 8.
2. **84**. 8 + 6 = 14, viết 4, nhớ 1. 1 + 6 = 7, thêm 1 bằng 8.
3. **88**. 9 + 9 = 18, viết 8, nhớ 1. 5 + 2 = 7, thêm 1 bằng 8.
Đáp án
1. **S**. 6 + 8 = 14, viết 4, nhớ 1. 3 + 2 + 1 = 6. Đúng phải là 64 (quên số nhớ).
2. **Đ**. 5 + 5 = 10, viết 0, nhớ 1. 5 + 3 + 1 = 9. Được 90.
3. **Đ**. 7 + 7 = 14, viết 4, nhớ 1. 1 + 5 + 1 = 7. Được 74.
Đáp án
1. Số cây cam và bưởi có tất cả là: 38 + 46 = 84 (cây). Đáp số: 84 cây.
2. Sợi ruy băng xanh dài là: 27 + 15 = 42 (cm). Đáp số: 42 cm. ("Dài hơn" thì làm phép cộng.)