# Điểm, đoạn thẳng, đường thẳng, đường cong, ba điểm thẳng hàng – Toán lớp 2, Bài 25 > Bài cho phụ huynh đọc cùng bé. Bé cần: nhìn hình → gọi đúng tên, đếm được đoạn thẳng, và dùng thước kiểm tra ba điểm có thẳng hàng không. Chuẩn bị: giấy, bút chì, một cây thước kẻ, vài đồ vật nhỏ (hộp sữa, cục tẩy, nắp chai). - Trang bài: https://anim.vn/lop-2/toan/bai-25-diem-doan-thang-duong-thang-duong-cong/ - Video: https://youtu.be/1thsfMDdOtY (5:31) - Thuộc: Toán lớp 2 · Bài 25 - Bài tập về nhà (PDF, có lời giải): https://anim.vn/media/lop2-toan-bai-25/bai-tap-ve-nha.pdf ## Mục lục video - 0:00 Mở đầu: từ một chấm nhỏ - 0:26 Điểm và đoạn thẳng - 1:04 Đường thẳng, đường cong - 1:40 Ba điểm thẳng hàng - 2:20 Dạng 1: Gọi tên đoạn thẳng, đường thẳng - 3:24 Dạng 2: Đếm đoạn thẳng - 4:22 Dạng 3: Kiểm tra thẳng hàng - 5:12 Kết bài > Bài cho phụ huynh đọc cùng bé. Bé cần: **nhìn hình → gọi đúng tên**, **đếm được đoạn thẳng**, và **dùng thước kiểm tra ba điểm có thẳng hàng không**. > Chuẩn bị: giấy, bút chì, một cây thước kẻ, vài đồ vật nhỏ (hộp sữa, cục tẩy, nắp chai). ## 1. Điểm Chấm nhẹ đầu bút chì lên giấy, ta được một **điểm**. Điểm được đặt tên bằng **một chữ in hoa** viết bên cạnh: điểm K, điểm T. - Ví dụ 1 (đời sống): nhìn lên trời đêm, một vì sao ở rất xa trông chỉ như **một điểm** nhỏ. - Ví dụ 2: vẽ ba chấm và ghi tên K, T, V → ta có ba điểm K, T, V. ## 2. Đoạn thẳng Đặt thước qua hai điểm K và T, kẻ theo mép thước từ K tới T → ta được **đoạn thẳng KT**. - Đoạn thẳng **có hai đầu**, mỗi đầu là một điểm. - Đọc "KT" hay "TK" đều là **cùng một** đoạn thẳng. - Ví dụ 1 (đời sống): chiếc đũa thẳng tắp, có hai đầu → giống một đoạn thẳng. Cạnh quyển vở cũng vậy. - Ví dụ 2: vẽ ba điểm O, K, T rồi nối O với K, K với T → có hai đoạn thẳng OK và KT. ## 3. Đường thẳng Kéo dài đoạn thẳng **mãi về cả hai phía**, không bao giờ hết → ta được **đường thẳng**. Đường thẳng **không có điểm đầu, không có điểm cuối**. Khi vẽ, ta chỉ vẽ được một phần của nó. - Ví dụ 1 (đời sống): đường ray tàu hoả chạy tít tắp, nhìn mãi không thấy chỗ hết. - Ví dụ 2: đường thẳng đi qua hai điểm U và V gọi là **đường thẳng UV**. Hai điểm U, V nằm *trên* đường thẳng, không phải hai đầu của nó. ## 4. Đường cong Nét **không thẳng** là **đường cong**. - Ví dụ 1: quả bóng bạn ném lên bay theo một đường cong. - Ví dụ 2: dây phơi treo quần áo trĩu xuống là đường cong; kéo căng dây ra thì nó lại thành một đoạn thẳng. ## 5. Ba điểm thẳng hàng Ba điểm **cùng nằm trên một đường thẳng** gọi là **ba điểm thẳng hàng**. **Cách kiểm tra:** đặt mép thước đi qua hai điểm. Nếu điểm thứ ba nằm **ngay trên mép thước** → thẳng hàng; lệch ra ngoài, dù chỉ một chút → **không** thẳng hàng. - Ví dụ 1 (đời sống): ba quả táo xếp một hàng trên mép bàn. - Ví dụ 2 (bẫy): ba điểm U, V, L trông *gần* thẳng, nhưng đặt thước qua U và L thì V lệch khỏi mép thước → không thẳng hàng. ## Bảng tóm tắt | Tên | Hình | Đặc điểm | Đọc | |---|---|---|---| | Điểm | • K | một chấm nhỏ, tên chữ in hoa | điểm K | | Đoạn thẳng | K •——• T | có hai đầu là hai điểm | đoạn thẳng KT (hay TK) | | Đường thẳng | ——•U——•V—— | kéo dài mãi hai phía, không có đầu | đường thẳng UV | | Đường cong | ⌒ | nét không thẳng | đường cong | | Ba điểm thẳng hàng | •O •K •T trên một đường thẳng | cùng nằm trên mép thước | ba điểm O, K, T thẳng hàng | ## Lỗi hay gặp 1. **Nhầm đoạn thẳng với đường thẳng**: thấy nét dài là gọi "đường thẳng". Cần nhìn **hai đầu**: dừng ở hai điểm → đoạn thẳng; kéo dài mãi → đường thẳng. Nét dài chưa chắc là đường thẳng, nét ngắn chưa chắc là đoạn thẳng. 2. **Nhìn bằng mắt để đoán thẳng hàng**: ba điểm "gần thẳng" dễ làm nhầm. Luôn **đặt thước** để kiểm tra. 3. **Đếm thiếu đoạn thẳng**: có ba điểm O, K, T trên một đoạn thẳng, bé hay đếm 2 (OK, KT) mà quên đoạn dài OT. Đếm xong nhớ tìm cả đoạn "từ đầu này tới đầu kia". 4. **Đếm trùng / đếm cả đường cong**: đếm đoạn nào thì tô màu đoạn đó; nét cong không phải đoạn thẳng. 5. **Tên điểm viết chữ thường** (k, t): tên điểm phải là chữ **in hoa**. ## Bài tập theo dạng ### Dạng 1. Gọi tên đoạn thẳng, đường thẳng, đường cong *Cách làm:* nhìn hai đầu của mỗi nét. Hai đầu có điểm → đoạn thẳng. Kéo dài mãi → đường thẳng. Nét cong → đường cong. **Bài 1.** Trong hình có: nét nối điểm K với điểm T (dài nhất, dừng ở K và T); nét đi qua O và U, kéo dài mãi về hai phía; một nét uốn lượn; nét nối V với L. a) Kể tên các đoạn thẳng. b) Hình nào là đường thẳng? c) Có mấy đường cong?
Đáp án a) Đoạn thẳng KT và đoạn thẳng VL. b) Đường thẳng OU (KT dài nhất nhưng dừng ở hai đầu nên vẫn là đoạn thẳng). c) 1 đường cong.
**Bài 2.** Vẽ ba điểm S, R, I. Nối S với R, nối R với I. Kể tên các đoạn thẳng em vừa vẽ.
Đáp án Hai đoạn thẳng: SR và RI.
### Dạng 2. Đếm đoạn thẳng *Cách làm:* tìm từng đoạn nối hai điểm, đếm đoạn nào thì tô màu đoạn đó để không sót, không trùng. **Bài 3.** a) Con diều có bốn đỉnh O, K, U, V (bốn cạnh OK, KU, UV, VO), một que dọc từ O xuống U, và một cái đuôi cong. Có mấy đoạn thẳng? b) Ba điểm O, K, T nằm trên một đoạn thẳng (K ở giữa). Có mấy đoạn thẳng?
Đáp án a) 5 đoạn thẳng: OK, KU, UV, VO, OU. Đuôi diều là đường cong, không tính. b) 3 đoạn thẳng: OK, KT, OT (đừng quên đoạn dài OT).
**Bài 4.** Một ngôi nhà vẽ bằng: mái là hình tam giác, thân là hình vuông, mái và thân chung một cạnh. Có mấy đoạn thẳng?
Đáp án **6 đoạn thẳng**: 2 cạnh xiên của mái, 1 cạnh chung, 2 cạnh đứng của thân, 1 cạnh đáy. (Cạnh chung chỉ đếm một lần: mái 3 cạnh + thân thêm 3 cạnh.)
### Dạng 3. Kiểm tra ba điểm thẳng hàng (tình huống) *Cách làm:* đặt thước qua hai điểm; điểm thứ ba nằm ngay trên mép thước → thẳng hàng. **Bài 5.** Bạn Na cắm bốn cây cọc trên sân: O, K, T, U. Đặt thước qua O và T thì cọc K nằm trên mép thước. Đặt thước qua K và T thì cọc U lệch khỏi mép thước. a) Ba cọc O, K, T có thẳng hàng không? b) Ba cọc K, T, U có thẳng hàng không?
Đáp án a) Có, thẳng hàng. b) Không thẳng hàng (chỉ trông "gần thẳng").
## Trò chơi ở nhà (5 phút) **"Thước thần thẳng hàng"**: bày 3 đồ vật nhỏ (hộp sữa, cục tẩy, nắp chai) trên bàn. Bé đoán "thẳng hàng hay không", rồi đặt thước (hoặc căng một sợi chỉ) qua hai đồ vật để kiểm tra đồ vật thứ ba. Đổi vai: bé bày, bố mẹ đoán — thỉnh thoảng bày "gần thẳng" để thử mắt nhau. **Săn hình trong nhà**: bé đi quanh phòng tìm 2 thứ giống đoạn thẳng (cạnh bàn, chiếc đũa), 2 thứ giống đường cong (quai cốc, dây sạc thả chùng). ## Lời thoại video ### 0:00 Mở đầu: từ một chấm nhỏ Bạn chấm nhẹ đầu bút chì lên tờ giấy. Ta được một chấm nhỏ xíu. Chấm thêm mấy chấm nữa, rồi nối lại. Ồ, một ngôi sao! Có nét thẳng, có nét cong. Có nét lại dài mãi không hết. Chúng tên là gì nhỉ? Hôm nay mình cùng học: điểm, đoạn thẳng, đường thẳng, đường cong, và ba điểm thẳng hàng. ### 0:26 Điểm và đoạn thẳng Mỗi chấm nhỏ như thế gọi là một điểm. Ta đặt tên điểm bằng một chữ in hoa. Đây là điểm K. Trên trời đêm, một vì sao ở thật xa trông cũng như một điểm. Thêm điểm T, và điểm V nữa. Giờ đặt thước qua hai điểm K và T, rồi kẻ theo mép thước. Ta được đoạn thẳng KT. Đoạn thẳng có hai đầu. Mỗi đầu là một điểm. Chiếc đũa thẳng tắp, có hai đầu, trông giống một đoạn thẳng. Đọc KT, hay TK, đều là cùng một đoạn thẳng. ### 1:04 Đường thẳng, đường cong Giờ mình kéo dài một đoạn thẳng về cả hai phía. Kéo mãi, kéo mãi, không bao giờ hết. Đó là đường thẳng UV. Đường thẳng không có điểm đầu, cũng không có điểm cuối. Đường ray tàu hỏa chạy tít tắp, trông giống đường thẳng. Nhớ nhé: đoạn thẳng dừng ở hai đầu, còn đường thẳng thì chạy mãi. Nét không thẳng thì gọi là đường cong. Quả bóng bạn ném lên bay theo một đường cong. Dây phơi trĩu xuống vì treo quần áo, cũng là đường cong. Kéo căng dây ra, nó lại thành một đoạn thẳng! ### 1:40 Ba điểm thẳng hàng Ba điểm cùng nằm trên một đường thẳng gọi là ba điểm thẳng hàng. Như ba điểm O, K, T này. Kiểm tra thế nào? Đặt mép thước đi qua hai điểm ở ngoài. Điểm ở giữa nằm ngay trên mép thước. Thẳng hàng! Ba quả táo xếp một hàng trên bàn cũng thẳng hàng. Còn ba điểm U, V, L này thì sao? Trông gần thẳng lắm. Đặt thước qua điểm U và điểm L. Điểm V lệch ra ngoài mép thước một chút. Vậy ba điểm này không thẳng hàng. Nhìn bằng mắt dễ nhầm, hãy dùng thước nhé! ### 2:20 Dạng 1: Gọi tên đoạn thẳng, đường thẳng Dạng một: gọi tên đoạn thẳng, đường thẳng, đường cong. Gặp bài này, bạn nhìn hai đầu của mỗi nét. Hai đầu có điểm là đoạn thẳng. Kéo dài mãi là đường thẳng. Nét cong là đường cong. Câu a: kể tên các đoạn thẳng trong hình. Bạn tạm dừng video và thử nhé. Nét này có hai đầu là điểm K và điểm T: đoạn thẳng KT. Nét này có hai đầu là điểm V và điểm L: đoạn thẳng VL. Vậy có hai đoạn thẳng: KT và VL. Câu b: hình nào là đường thẳng? Bạn thử trước nhé. Nhiều bạn chọn KT, vì nó dài nhất. Chưa đúng rồi! KT dừng ở hai đầu, nên vẫn là đoạn thẳng. Nét đi qua O và U kéo dài mãi về hai phía. Đó là đường thẳng OU. Còn nét uốn lượn kia là đường cong. ### 3:24 Dạng 2: Đếm đoạn thẳng Dạng hai: đếm đoạn thẳng. Bạn tìm từng đoạn nối hai điểm. Đếm đoạn nào thì tô màu đoạn đó, để không sót, không trùng. Câu a: con diều này có mấy đoạn thẳng? Bạn tạm dừng video và đếm nhé. Mình đếm bốn cạnh quanh con diều: một, hai, ba, bốn. Thêm que dọc ở giữa, từ O xuống U: năm. Đuôi diều là đường cong, không tính. Con diều có năm đoạn thẳng. Câu b: ba điểm O, K, T trên một đoạn thẳng. Có mấy đoạn thẳng? Bạn thử nhé. Nhiều bạn đếm hai: OK và KT. Còn đoạn OT, đi từ đầu này tới đầu kia nữa! Vậy có ba đoạn thẳng. ### 4:22 Dạng 3: Kiểm tra thẳng hàng Dạng ba: ba điểm thẳng hàng. Bạn đặt thước qua hai điểm. Điểm thứ ba nằm trên mép thước thì thẳng hàng. Bạn Na cắm bốn cây cọc trên sân: O, K, T, U. Câu a: ba cọc O, K, T có thẳng hàng không? Bạn tạm dừng video và thử nhé. Đặt thước qua cọc O và cọc T. Cọc K nằm ngay trên mép thước. Vậy ba cọc thẳng hàng. Câu b: ba cọc K, T, U thì sao? Bạn thử trước nhé. Trông gần thẳng. Nhưng đặt thước qua K và T, cọc U lại lệch khỏi mép thước. Vậy ba cọc K, T, U không thẳng hàng. ### 5:12 Kết bài Hôm nay bạn đã biết điểm, đoạn thẳng, đường thẳng, đường cong. Và cách dùng thước kiểm tra ba điểm thẳng hàng. Bạn đã luyện ba dạng: gọi tên, đếm đoạn thẳng, và kiểm tra thẳng hàng. Nhớ làm bài tập về nhà nhé. Hẹn gặp lại!