Vì sao? · 7 phút

Tại Sao 0! = 1? Cắt Một Cái Hộp Là Hiểu – Không Phải Quy Ước

Bấm 0! trên máy tính, bạn được 1. Chẳng có số nào để nhân, sao lại ra 1 chứ không phải 0? Câu trả lời hay gặp là "quy ước thế". Video này cho bạn một câu trả lời khác: giai thừa là một phép đếm, và khi không còn gì để đếm thì đáp số vẫn là 1.

Mục lục video

  1. Bấm thử 0! trên máy tính
  2. Dấu chấm than từng bị chê là "man rợ"
  3. "Quy ước thế": nghe chưa đã
  4. Cắt một cái hộp
  5. Chiếc hộp không chiều
  6. 0! đang chạy quanh bạn
  7. Giữ hình này trong đầu

Luận điểm: 0! = 1 không phải quy ước cho tiện. Giai thừa là một phép đếm: số cách xếp thứ tự, cũng là số mảnh của một
chiếc hộp. Khi không còn gì để xếp hay để cắt, vẫn còn đúng một: để nguyên.

Lập luận

  1. Giai thừa đếm cách sắp xếp. 4 món cho 4 tay: tay đầu 4 lựa chọn, rồi 3, 2, 1 → 4 × 3 × 2 × 1 = 24.
  2. Cách hay gặp: đi lùi. 4! = 24 → chia 4 → 3! = 6 → chia 3 → 2! = 2 → chia 2 → 1! = 1 → chia 1 → 0! = 1. Đúng, nhưng
    giống mẹo tính; và bậc sau là 1 : 0 nên không có (−1)!.
  3. Con kiến và chiếc hộp. Kiến bò theo cạnh từ góc A sang góc đối diện B.
    • Hình vuông: 2 bước (phải, lên) → 2 thứ tự → 2 con đường; nhát cắt AB chia hình vuông thành 2 mảnh, mỗi đường ôm một mảnh.
    • Khối lập phương: 3 bước (phải, lên, vào trong) → 3 × 2 × 1 = 6 con đường → 6 mảnh to bằng nhau.
    • Số mảnh = số cách xếp thứ tự các bước = n!.
  4. Ép hộp. Khối (6 mảnh) → hình vuông (2) → đoạn thẳng (1) → một điểm. Ở điểm, A trùng B: có đúng 1 cách đi là đứng
    yên; điểm không bị cắt nhát nào nhưng vẫn còn nguyên: 1 mảnh. "Không có cách nào" (0) khác "một cách là không làm gì" (1).
  5. Tích rỗng. Chưa cộng số nào thì đang ở 0; chưa nhân số nào thì đang ở 1.

Dùng ở đâu

  • Chọn cả 5 bạn trong 5 bạn: 5!/(5!·0!) = 1 cách. Nếu 0! = 0 thì phải chia cho 0.
  • eˣ = 1/0! + x/1! + x²/2! + x³/3! + …: số hạng đầu là 1/0!.
  • Năm 1729 Euler (22 tuổi) nối các giá trị giai thừa thành đường cong liền; nó tự đi qua (0; 1) và vọt lên vô cực ở −1.

Trục thời gian

  • ≈ 1150, Ấn Độ: Bhāskara II (Līlāvatī) — 4 món trong 4 tay thần Vishnu: 24 kiểu.
  • 1729: Daniel Bernoulli và Euler mở rộng giai thừa cho số không nguyên.
  • 1808: Christian Kramp đặt kí hiệu n!.
  • 1842: De Morgan chê kí hiệu làm trang sách trông như đang "ngạc nhiên và thán phục".

Nguồn chi tiết: lich-su.md. Đáp án câu đố cuối video: hộp 4 chiều cắt được 4! = 24 mảnh.

Bản ngắn (Shorts)