Toán lớp 2 · Bài 7 · 2 phút
Phép cộng qua 10 trong phạm vi 20
> Dành cho bố mẹ đọc cùng bé (lớp 2). Chuẩn bị: một vỉ/khay 10 ô (khay trứng, khay đá, hoặc kẻ 2 hàng × 5 ô trên giấy) và ~20 đồ vật nhỏ (hạt đậu, cúc áo, viên bi, nắp chai).
Mục lục video
Dành cho bố mẹ đọc cùng bé (lớp 2). Chuẩn bị: một vỉ/khay 10 ô (khay trứng, khay đá, hoặc kẻ 2 hàng × 5 ô trên giấy) và ~20 đồ vật nhỏ (hạt đậu, cúc áo, viên bi, nắp chai).
Ý chính: làm tròn 10
Khi cộng hai số mà kết quả vượt quá 10 (ví dụ 9 + 8), đếm từng cái thì lâu và dễ sai. Mẹo là làm tròn 10:
- Tách số: số lớn cần thêm mấy nữa để đủ 10? Tách số kia ra lấy đúng phần đó.
- Gộp cho đủ 10.
- Cộng phần còn lại: 10 cộng thêm mấy thì rất dễ (10 + 7 = 17).
Ví dụ 1 — khay trứng: 9 + 8
Khay 10 ô đã có 9 quả, trong rổ có 8 quả. Khay còn trống 1 ô → lấy 1 quả trong rổ đặt vào. Khay đầy: 10. Trong rổ còn 7.
10 với 7 là 17. Vậy 9 + 8 = 17.
9 + 8 tách 8 = 1 + 7
9 + 1 = 10
10 + 7 = 17
Ví dụ 2 — viên bi: 8 + 4
8 cần thêm 2 để đủ 10 → tách 4 = 2 + 2.
8 + 2 = 10, rồi 10 + 2 = 12. Vậy 8 + 4 = 12.
Khi số bé đứng trước: 4 + 9
Làm tròn số gần 10 hơn (số 9): tách 4 = 1 + 3.
9 + 1 = 10, 10 + 3 = 13. Vậy 4 + 9 = 13.
Cách viết gọn (sơ đồ tách)
8 + 4 = 12
/ \
2 2
Nhánh trái là phần "gộp cho đủ 10", nhánh phải là phần còn lại.
Lỗi hay gặp
- Tách sai phần bù: nhớ lại "bạn của 10": 9 và 1 · 8 và 2 · 7 và 3 · 6 và 4 · 5 và 5. Chưa thuộc thì cho bé đếm ô trống trên khay.
- Quên phần còn lại: gộp đủ 10 rồi dừng, viết 10. Hỏi bé: "Trong rổ còn mấy cái?"
- Viết ngược 10 + 7 thành 71: nói to "mười bảy = một chục và bảy".
- Chỉ đếm tiếp từng cái cũng ra đúng, nhưng với số lớn (9 + 9) sẽ chậm và dễ đếm nhầm; khuyến khích bé dùng cách làm tròn 10.
Bé thử làm
Dùng khay 10 ô và đồ vật để làm, rồi mới viết.
- 9 + 9 = ?
- 8 + 9 = ?
- 7 + 7 = ?
- 5 + 6 = ?
- 6 + 8 = ?
- Hộp bút sáp có 6 cây, chị cho bé thêm 6 cây nữa. Bé có tất cả bao nhiêu cây bút sáp?
Đáp án
- 18 — tách 9 = 1 + 8; 9 + 1 = 10; 10 + 8 = 18
- 17 — làm tròn số 9: tách 8 = 1 + 7; 9 + 1 = 10; 10 + 7 = 17
- 14 — tách 7 = 3 + 4; 7 + 3 = 10; 10 + 4 = 14
- 11 — làm tròn số 6: tách 5 = 4 + 1; 6 + 4 = 10; 10 + 1 = 11
- 14 — làm tròn số 8: tách 6 = 2 + 4; 8 + 2 = 10; 10 + 4 = 14
- 6 + 6 = 12 (cây bút sáp) — tách 6 = 4 + 2; 6 + 4 = 10; 10 + 2 = 12
Trò chơi ở nhà (5 phút): "Lấp đầy khay"
- Bố/mẹ bỏ vào khay 10 ô một số hạt (ví dụ 7), để riêng một nắm hạt khác (ví dụ 7).
- Bé nói nhanh: "Khay cần thêm 3!", lấy 3 hạt lấp đầy khay, đếm phần còn lại ("còn 4"), rồi đọc kết quả: "mười bốn".
- Đổi vai: bé ra đề cho bố mẹ. Ai nói đúng "khay cần thêm mấy" nhanh nhất được 1 điểm.
- Khi bé đã quen, bỏ khay, chỉ nói miệng: "8 cộng 9?" → "8 cần 2, còn 7, mười bảy!"